strona PK INSTYTUTstrona główna Powódź i woda Atlas zjawisk Galeria

Zabezpieczenia szlaków komunikacyjnych w lesie
Dolina Olczyska (Zakopane)

(2016 wrzesień 22)
Autor: Marek Bodziony
Foto: Marek Bodziony


kliknij w obrazek aby powiększyć


powrót do galerii>>

 
Świadoma gospodarka leśna bazuje praktycznie na nieustających pracach mających na celu utrzymanie drzewostanu w odpowiedniej ilości (zagęszczeniu) oraz odpowiedniej kondycji.
Prace te wymagają stosowania wycinki starych (chorych) drzew oraz sadzenia nowych drzewek. W procesie tym, czynnik ekonomiczny jest rzeczą bardzo ważną, dlatego wycinka drzew jest związana z ich sprzedażą i koniecznością wywozu z lasu. Niezależnie od sfery handlowej, ciągi komunikacyjne w lesie istnieją i istnieć będą (chociażby jako ścieżki – szlaki turystyczne).
Ciągi komunikacyjne w okresach opadowych stanowią dodatkowe i szybkie linie spływu wód. Szybki spływ wód związany jest z erozją dna oraz wałów powstałego koryta. Aby degradacja nie następowała zbyt gwałtownie stosuje się szereg metod i wykorzystuje się (przede wszystkim) proste urządzenia bazujące na materiałach dostępnych w lesie.
Aby ochronić szlaki komunikacyjne w lesie należy:
- odpowiednio zabezpieczyć (umocnić) podłoże
- zabezpieczyć skarpy
- spowolnić lub skrócić drogę spływu wody
 
 
Dolina Olczyska, w której na szeroką skalę prowadzony jest wyrąb drzew spowodowany wystąpieniem kornika, niszczącym drzewostan.
 
 
Proces erozji jest związany nie tylko z ilością wody, ale przede wszystkim z prędkością jaką się ona porusza. Aby skrócić drogę, a tym samym zmniejszyć prędkość poruszającej się wody, stosuje się specjalne kanały zlokalizowane w poprzek drogi. Skracają one długość strugi poruszającej się wody, jednocześnie odprowadzając jej nadmiar. Do budowy takich urządzeń stosuje się materiał rodzimy, taki jak drewno lub kamień.
Konstrukcje mogą być proste (jak na fotografii obok), np. wykorzystujące pień drzewa jako przegrodę oraz rowka zlokalizowanego w poprzek drogi, służącego odprowadzeniu nadmiaru wody.
 
W przypadku wąskich szlaków stosuje się rynny wykonane z kamienia (foto poniżej)
       
lub z wydrążonego pnia (foto poniżej)
       
A w przypadku szerszych dróg wykorzystuje się połówki pni konstruując z nich dno i ściany rynny odprowadzającej wodę. Dodatkowo taka konstrukcja (w pewnym stopniu) podpiera podłoże zapobiegając jego osuwaniu (foto obok i poniżej).
   
       
Aby zapobiec osuwaniu się skarp stosuje się ich podparcie z pni drzew, które jednocześnie kierują strugę wody tak, aby nie nastąpiło podmycie.(foto obok).
   
Podobny efekt można uzyskać używając jak materiału kamieni, które również skutecznie podpierają skarpy zapobiegając ich erozji. (foto poniżej)
W celu umocnienia i stabilizacji podłoże stosuje się z reguły narzut kamienny z większych lub mniejszych bloków kamienia kruszonego lub otoczaków, które bywają czasem zagęszczane i ubijane.